Mensbeeld

Theorie X en Theorie Y van McGregor

Een visie op mensen en hun functioneren

Voordat u goede functioneringsgesprekken kunt voeren, is het goed om uw mensbeeld inzichtelijk te hebben. Immers, als u denkt dat mensen alleen maar gemotiveerd worden als ze gedreigd worden, of als u gelooft dat alleen positieve feedback werkt, dan zal uw functioneringsgesprek een heel specifiek verloop hebben.

       

 

McGregor (1960) stelde dat er grofweg twee verschillende visies op de menselijke natuur zijn. De eerste visie, die hij Theorie X noemde, houdt het volgende in:

X

  1. Werknemers hebben van nature een hekel aan werken en zullen werk waar mogelijk vermijden.
  2. Aangezien werknemers een hekel hebben aan werken, moeten ze gedwongen, gecontroleerd of met straffen bedreigd worden om doelen te bereiken.
  3. Werknemers zullen zich waar mogelijk onttrekken aan verantwoordelijkheid en officiële leiding verlangen.
  4. De meeste werknemers vinden zekerheid belangrijker dan alle andere factoren op hun werk en vertonen weinig ambitie.

Tegenover deze negatieve visie op de menselijke aard zette McGregor vier andere uitgangspunten, die hij Theorie Y noemde:

  1. Werknemers kunnen werken even natuurlijk vinden als uitrusten of spelen.
  2. Mensen zullen zichzelf controleren en sturen als ze zich betrokken voelen bij de doelstellingen.
  3. De gemiddelde mens kan leren verantwoordelijkheid te aanvaarden en zelfs na te streven.
  4. Het vermogen innovatieve besluiten te nemen is aanwezig. 

Theorie X en Theorie Y van McGregor 

Deze vragenlijst is bedoeld om u te helpen meer inzicht te krijgen in uw veronderstellingen over anderen en de menselijke natuur. De lijst bestaat uit tien items. Maak bij elke uitspraak een keuze tussen A of B in hoeverre u geloof hecht aan de ene uitspraak in relatie tot de andere van dat paar. De punten voor elk tweetal uitspraken bepaalt of u meer X bent dan Y of visa versa. Verzet u tegen de natuurlijke neiging een antwoord te geven 'zoals u graag zou willen dat het was'.  

 (Links X) Theorie X en Theorie Y van McGregor (Rechts Y)

 
0%
 
 
 
   

Maak bij elke vraag een keuze tussen A of B. Kies bij een lastige keuze wat het meest bij je past. 

1

Het zit gewoon in de aard van de mens om zo weinig mogelijk werk te doen als ongestraft mogelijk is.

 

Wanneer mensen werk vermijden, komt dat meestal doordat hun werk weinig zinvol is.

2

Als werknemers toegang hebben tot alle gewenste informatie, wordt hun attitude beter en vertonen ze vaker verantwoordelijk gedrag.

 

Als werknemers toegang hebben tot meer informatie dan ze nodig hebben voor de uitvoering van hun directe taken, zullen ze die informatie gewoonlijk misbruiken.

3

Werknemers vragen naar hun ideeën heeft het nadeel dat hun perspectief te beperkt is, zodat hun suggesties van weinig praktische waarde zijn.

  B

Werknemers vragen naar hun ideeën leidt ertoe dat hun perspectief breder wordt en dat zinnige suggesties worden geopperd.

4

Als mensen weinig fantasie en vindingrijkheid in hun werk aan de dag leggen, is dat waarschijnlijk omdat betrekkelijk weinig mensen veel van het een of het ander bezitten. 

  B

De meeste mensen zijn creatief en vindingrijk, maar daar blijkt weinig van door de beperkingen van supervisie en het werk zelf. 

5

A

Mensen stellen hun normen hoger als ze verantwoording dragen voor hun eigen gedrag en hun eigen fouten moeten corrigeren. 

 

Mensen stellen hun normen lager als ze niet gestraft worden voor wangedrag en fouten. 

6

Het is beter mensen zowel goed als slecht nieuws te brengen, omdat de meeste werknemers het hele verhaal willen horen, hoe pijnlijk dat ook is. 

 

Het is beter slecht nieuws over het bedrijf niet te vertellen, omdat de meeste werknemers eigenlijk alleen goed nieuws willen horen. 

7

Omdat een supervisor recht heeft op meer respect dan mensen op een lager niveau in de organisatie, tast het zijn prestige aan als hij toegeeft dat een ondergeschikte gelijk had en hijzelf ongelijk.

 

Omdat mensen op alle niveaus recht hebben op evenveel respect, neemt het prestige van een supervisor toe als hij dit principe onderschrijft door toe te geven dat een ondergeschikte gelijk had en hijzelf ongelijk.   

8

A

Als je mensen voldoende betaalt, zullen ze zich minder druk maken om immateriële zaken als verantwoordelijkheid en erkenning.

 

Als je mensen interessant werk met uitdagingen aanbiedt, zullen ze minder snel klagen over geldelijke beloning en secundaire arbeidsvoorwaarden.  

9

A

Als mensen hun eigen doelen en prestatienormen mogen bepalen, stellen ze die hoger dan hun baas zou doen.  

  B

Als mensen hun eigen doelen en prestatienormen mogen bepalen, stellen ze die lager dan hun baas zou doen.   

10

Hoe meer kennis en vrijheid iemand heeft in zijn werk, des te meer controlemechanismen zijn er nodig om hem in het gareel te houden.  

 

Hoe meer kennis en vrijheid iemand heeft in zijn werk, hoe minder controlemechanismen er nodig zijn om bevredigende werkprestaties te garanderen.   

    Kijk boven de vragen voor de uitslag 
   

Wil je alles resetten 

 

Maak een account aan

Het Werkxyz account geeft u de mogelijkheid om CV's of vacatures te plaatsen en indien gewenst ontvangt u onze nieuwsbrief. »

Vertel het door

Bent u tevreden over onze dienstverlening en kent u iemand die op zoek is naar een baan of kandidaat?